kwartalnik "Edukacja Biologiczna i Środowiskowa"

ISSN 1643-8779



Nowy sposób leczenia wad serca

Badacze z Boston Children’s Hospital, Massachusetts Institute of Technology (MIT) oraz Brigham and Women’s Hospital opracowali nowy superklej chirurgiczny – hydrofobowy klej aktywowany światłem (hydrophobic light-activated adhesive, HLAA). Nowy klej jest na tyle silny i elastyczny, że potrafi uszczelnić tkanki bijącego serca (Lang i wsp., 2014).

Czytaj więcej...

Czarodziejska chemia grzybów

W styczniowym numerze Angewandte Chemie [1] oraz Nature [2] pojawiły się doniesienia o wyizolowaniu cząsteczek dwóch „czarodziejskich substancji” (ang. fairy chemicals) z tkanek roślin wyższych.

Czytaj więcej...

Kamera skradziona naturze inspirowana oczami mrówek złodziejek

W maju bieżącego roku w prestiżowym czasopiśmie Nature pojawił się krótki artykuł dotyczący prac nad prototypowymi kamerami działającymi jak oko złożone owadów, inspirowanymi m.in. oczami mrówek złodziejek (Solenopsis fugax) [1].

Czytaj więcej...

Mniej nie zawsze znaczy gorzej!

Miniaturyzacja ciała to jedna z niezwykle ważnych tendencji w ewolucji zwierząt, a owady są jednym z przykładów niezwykłego sukcesu ewolucyjnego obrazującego ten proces [1].

Czytaj więcej...

Koła zębate w żywym organizmie?

We wrześniu 2013 r. w czasopiśmie Science ukazał się artykuł dotyczący mechanizmu poruszania się nimf pluskwiaka gatunku Issus coleoptratus [1]. Jak się okazało w wyniku badań, larwy pluskwiaków w tylnych odnóżach zaopatrzone są w zestaw kół zębatych.

Czytaj więcej...

Czy tak bardzo różnimy się od zwierząt?

Mogłoby się wydawać, że pewne zachowania pozwalają postawić wyraźną granicę między światem ludzi i pozostałych zwierząt. Współczesna biologia to nie tylko badanie genów i białek, ale też coraz lepsze poznawanie świata zwierząt, dlatego w tym numerze postanowiłem przytoczyć najnowsze badania, które zmuszają nas do zastanowienia się, czy rzeczywiście jesteśmy aż tak bardzo wyjątkowi.

Czytaj więcej...

iKnife – nóż chirurgiczny wykrywający raka

Naukowcy z Imperial College w Londynie opracowali inteligentny nóż chirurgiczny o nazwie „iKnife”, który w ciągu trzech sekund rozpoznaje tkankę nowotworową. Urządzenie pozwala na bieżąco odróżnić tkanki zdrowe od zmienionych przez nowotwór, dzięki czemu chirurdzy są w stanie całkowicie usunąć wszystkie chore tkanki bez nadmiernego wycinania tkanek zdrowych (Balog i wsp., 2013).

Czytaj więcej...

Daisy i jej smok

Kiedy podczas wakacyjnego spaceru po plaży natrafi się na ładny kawałek bursztynu, można mówić o szczęściu. O wielkim szczęściu należy mówić natomiast, jeśli natknie się na kości nieznanego wcześniej nauce pterozaura. To właśnie przytrafiło się pięcioletniej Daisy Morris przechadzającej się z rodzicami wybrzeżem brytyjskiej wyspy Wight. Nowoodkryty gatunek nazwano na jej cześć Vectidraco daisymorrisae (Naish, Simpson i Dyke, 2013) i nie jest to wcale najniezwyklejsza spośród wielu nazw nadanych zwierzętom na czyjąś cześć.

Czytaj więcej...

Nanoplaster jako alternatywa dla tradycyjnej szczepionki

Platforma BioSpectrum Asia-Pacific przyznała 18 marca br. nagrodę BioSpectrum Asia-Pacific Emerging Company of the Year Award (dla wyłaniającej się firmy roku) firmie biotechnologicznej Vaxxas, zajmującej się opracowywaniem szczepionek nowej generacji z zastosowaniem nanoplastra (Nanopatch™) zamiast standardowej igły [1].

Czytaj więcej...

Wyhodują całe narządy?

Japońscy naukowcy są coraz bliżej wyhodowania w warunkach laboratoryjnych całego narządu. Dzięki wykorzystaniu specjalnej osłony żelowej udało im się już wyprodukować dobrze funkcjonujące włókna komórkowe.

Czytaj więcej...

Nowy sposób na komórki macierzyste: jak otrzymuje się komórki STAP?

Odkrycie 30-letniej japońskiej uczonej dosłownie porwało japońskie media. Jeszcze nie ochłonięto po sukcesie zespołu prof. Yamanaki, laureata Nagrody Nobla z 2012 r., który opracował metodę otrzymywania komórek iPS (indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych, ang. induced pluripotent stem cells), teraz japońskie media rozpisują się o sukcesie młodej uczonej, która z dnia na dzień trafiła na czołówki gazet.

Czytaj więcej...

Wielofunkcyjny ditlenek tytanu ratunkiem dla środowiska?

Grafen doczekał się konkurencji w kategorii „najbardziej obiecująca nowa substancja”. Naukowcy z Nanyang Technological University (NTU) w Singapurze odkryli nanomateriał o tak wszechstronnych właściwościach, że nazwali go wielofunkcyjnym ditlenkiem tytanu (ang. Multi-use Titanium Dioxide). Wynalazek może być przełomem w takich kwestiach jak uzdatnianie wody i przekształcanie ścieków w odnawialne źródła energii i wodoru (Liu i wsp., 2013).

Czytaj więcej...

Bioniczne oko – nadzieja dla chorych na retinopatię barwnikową

Amerykańska Agencja do Spraw Żywności i Leków (FDA) 14 lutego 2013 r. zaaprobowała system Argus® II do stosowania jako urządzenie przywracające wzrok osobom niewidzącym cierpiącym na zaawansowaną postać retinopatii barwnikowej (RP) [1].

Czytaj więcej...

Czyste dżinsy – czyste powietrze?

Czy płyn do prania może sprawić, że uprane w nim ubrania będą oczywszczały powietrze? Takiego rewolucyjnego odkrycia w zakresie ochrony środowiska dokonał prof. Tony Ryan z Uniwersytetu Sheffield (UK), współwłaściciel firmy Catalytic Clothing. Informację na ten temat podały Scientific American (marzec 2012) oraz Financial Times (październik 2012).

Czytaj więcej...

Bakterie produkują złoto

Bakterie Delftia acidovorans potrafią formować nanocząstki  złota  w roztworze zawierającym jony tego metalu (III) – podali 3.02.2013 r. na łamach czasopisma Nature Chemical Biology kanadyjscy naukowcy (Johnston i wsp., 2013).

Czytaj więcej...

Kałamarnice potrafią... latać

Fakt, że kałamarnice wyskakują z wody, znano ponad pół wieku temu. Jednak dopiero teraz japońscy naukowcy z Uniwersytetu Hokkaido odkryli, że potrafią one …latać. W fazie odrzutowej i szybowania mają rozłożone płetwy i mogą regulować właściwości aerodynamiczne lotu o długości ok. 30 m odbywającego się z prędkością ok. 10 m/s, a nawet przyspieszać.

Czytaj więcej...

Balsam na regenerację kości

Chemicy z Universität Duisburg-Essen (UDE) opracowali pastę z nanocząsteczek, która umożliwia szybszą regenerację ubytków i złamań kości. W środku syntetycznych nanocząsteczek z fosforanu wapnia znajduje się DNA zawierające dwa geny. Mogą one wnikać do komórek i stymulować syntezę białek przyspieszających wzrost kości.

Czytaj więcej...