kwartalnik "Edukacja Biologiczna i Środowiskowa"

ISSN 1643-8779



"Edukacja Biologiczna i Środowiskowa" 2014/s1, 57-63

« « « 2014/s1

Kliknij tę ikonę, by obejrzeć artykuł we Flashu (plik SWF) | należy odczekać do momentu, aż plik załaduje się w całości, a następnie obracać strony strzałkami klawiatury (w prawo i w lewo) lub chwycić myszką za górny róg i przeciągnąć stronę

Maciej Błaszak

Czy ewolucja ma kierunek?

Abstrakt:

Standard neodarwinowski przyjmuje, że ewolucja biologiczna nie ma celu i kierunku. Gdyby odegrać taśmę z ewolucją życia raz jeszcze, to – jak twierdził Stephen Jay Gould – rezultat z pewnością byłby różny od tego, który znamy. Słowem, spośród trzech czynników ewolucyjnych zmian: losowych zdarzeń, dziedzicznej historii populacji i doboru naturalnego, Gould podkreślał rolę dwóch pierwszych i minimalizował znaczenie trzeciego.
Eksperymenty z pałeczką okrężnicy czy jaszczurkami anolis dowiodły jednak, że ewolucja ma nie tylko charakter przystosowawczy, lecz również w dominującej mierze konwergentny. Dobór naturalny jest silniejszym czynnikiem od historii populacji (przystosowawczość), a na dodatek sam podlega ograniczeniom przez prawa fizyczne rządzące formą, funkcją i zachowaniem układów żywych (konwergencja). Jedno z nich – prawo konstruktalne – sformułowane przez Adriana Bejana, głosi, że ewolucja układów przepływowych zmierza w stronę udrożnienia kanałów przepływu materii, energii i informacji. Ewolucja nie ma zatem celu, niemniej jednak ma kierunek wyznaczony fizycznymi prawami, które obowiązywały zanim na Ziemi pojawiło się życie.

Is biological evolution directed?

Abstract:

Neodarwinian standard assumes that biological evolution has neither a goal nor a direction. Stephen Jay Gould famously said that re-running the tape of life will always give different outcomes. The paper argues that Gould was wrong doubly. Firstly, he underestimated the significance of natural selection in the evolutionary proces. Secondly, he did not see the canalization of natural selection by thermodynamic constraints. Evolution is both adaptive and mostly convergent. It has not a goal, but its direction is delineated by thermodynamic constructal law stated by Adrian Bejan.

Key words: Bejan constructal law, Bennett logical depth, convergent evolution


"Edukacja Biologiczna i Środowiskowa" 2014/s1, pp. 57-63