kwartalnik "Edukacja Biologiczna i Środowiskowa"

ISSN 1643-8779



Bioniczne oko – nadzieja dla chorych na retinopatię barwnikową

Amerykańska Agencja do Spraw Żywności i Leków (FDA) 14 lutego 2013 r. zaaprobowała system Argus® II do stosowania jako urządzenie przywracające wzrok osobom niewidzącym cierpiącym na zaawansowaną postać retinopatii barwnikowej (RP) [1].

RP jest chorobą dziedziczną, polegającą na odkładania się cząsteczek barwnika wzrokowego w postaci skupisk w komórkach receptorowych. Skutkiem tego może być osłabienie widzenia wieczorem, zaburzenie tzw. widzenia obwodowego (czyli widzenia nie tylko „na wprost”), prowadzące do widzenia lunetowego, a w konsekwencji do całkowitej utraty wzroku. Uszkodzeń wynikających z  rozwoju RP w siatkówce i nerwie wzrokowym nie da się skorygować typowymi okularami. Dotąd nie poznano skutecznych metod zatrzymania postępu choroby ani jej leczenia.

W zdrowym oku fotoreceptory w siatkówce przekształcają bodźce świetlne na impulsy elektrochemiczne, które przesyłane są przez nerw wzrokowy do mózgu, gdzie następnie sygnały te ulegają dekodowaniu. Jeżeli działanie fotoreceptorów nie jest poprawne ze względu na RP, cały proces ulega przerwaniu.

Siatkówkowy system protezowy Argus® II [2] został stworzony w celu elektrycznego stymulowania pozostałych, działających jeszcze prawidłowo, fotoreceptorów w siatkówce oka chorego na retinopatię barwnikową.

W jaki sposób działa proteza? Składa się ona z dwóch części – implantu, który wszczepia się chirurgicznie do wnętrzna oraz na powierzchnię gałki ocznej oraz przenośnego modułu zewnętrznego. W skład implantu, pokazanego na rysunku [3] wchodzą: a) układ elektroniczny, b) elektroda szeregowa, przekazująca impulsy do fotoreceptorów oraz c) antena.

Na przenośny moduł zewnętrzny, pokazany poniżej [4], składają się: okulary zaopatrzone w miniaturową kamerę i antenę bezprzewodową, jednostka przetwarzająca obraz (VPU) oraz kabel, łączący ze sobą elementy modułu.

Proces tworzenia obrazu z udziałem implantu realizowany jest następująco: obraz z kamery video przesyłany jest do mikrokomputera (VPU), który przetwarza go, a następnie wysyła za pomocą kabla z powrotem do okularów. Sygnał w postaci odpowiednich, instrukcji jest następnie przesyłany bezprzewodowo (przez nadajnik) i odbierany przez antenę implantu we wnętrzu oka i kierowany do elektrody. Elektroda z kolei przesyła sygnał w postaci serii impulsów elektrycznych do pozostałych, zdrowych receptorów, które przesyłają informację o obrazie do mózgu.

Pacjenci, po wszczepieniu implantu, muszą na nowo nauczyć się interpretować obrazy, jako że widzenie z systemem Argus® II bardzo różni się od widzenia, którego doświadczali zanim stracili wzrok. Po pewnym czasie od zabiegu są jednak w stanie czytać nagłówki z gazet, znajdować źródło światła, lokalizować i identyfikować obiekty czy orientować się w przestrzeni. Na portalu YouTube.com można obejrzeć krótki wywiad (w języku angielskim z napisami) [5] przeprowadzony z pacjentem używającym systemu Argus® II. Pacjent odzyskał wzrok po 25 latach i opowiada, w jaki sposób wszczepiony implant odmienił jego życie.

 

Bibliografia:

[1] URL: http://www.accessdata.fda.gov/cdrh_docs/pdf11/H110002a.pdf 

[2] URL: http://2-sight.eu/en/how-is-argus-r-ii-designed-to-produce-sight-en

[3] URL: http://2-sight.eu/images/stories/2-sight/Eye.png, zmodyfikowany

[4] URL: http://2-sight.eu/images/stories/2-sight/external-components_ee.png, zmodyfikowany

[5] URL: http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=8AWIJdayKow

 

Marcin M. Chrzanowski, PPP IBE

Tekst pochodzi z EBiŚ 2/2013